Leku thyen rekord global në kursin ndaj euros ne 10 vite

12-10-2026

Leku shqiptar ka regjistruar forcimin më të madh ndaj euros gjatë dekadës së fundit, krahasuar me 40 monedhat kryesore ndërkombëtare të përfshira në analizën e Eurostat.

Nga gushti 2016 deri në gusht 2026, euro ka humbur rreth 32 për qind të vlerës së saj ndaj lekut, duke e renditur monedhën shqiptare në krye të listës për mbiçmimin më të lartë gjatë kësaj periudhe.

Sipas të dhënave të Eurostat, në gusht 2016 një euro këmbehej mesatarisht me 136.51 lekë, ndërsa në gusht 2026 kursi zbriti në 92.78 lekë për euro. Kjo përfaqëson një rënie prej 43.73 lekësh, ose rreth 32 për qind të vlerës së monedhës europiane në tregun shqiptar gjatë një periudhe dhjetëvjeçare.

Analiza e Eurostat bazohet në kursin mesatar mujor të këmbimit për 40 monedha kryesore që qarkullojnë në ekonominë globale, duke përfshirë valuta europiane dhe monedha të vendeve jashtë Europës.

Në krahasim janë përfshirë dollari amerikan, franga zvicerane, sterlina britanike, jeni japonez, dollari kanadez dhe ai australian, si dhe monedha të tjera europiane, përfshirë koronën çeke, zlotin polak, forintën hungareze, leun rumun, dinarin serb dhe denarin e Maqedonisë së Veriut.

Të dhënat tregojnë se leku është shkëputur ndjeshëm nga pjesa më e madhe e monedhave të analizuara. Asnjë prej 40 valutave të përfshira në krahasimin e Eurostat nuk ka regjistruar një rënie kaq të madhe të kursit të euros ndaj monedhës vendase gjatë periudhës gusht 2016-gusht 2026.

Franga zvicerane dhe korona çeke renditen pas lekut

Pas lekut shqiptar, forcimet më të mëdha ndaj euros janë regjistruar nga franga zvicerane dhe korona çeke, por me ritme dukshëm më të ulëta.

Gjatë periudhës gusht 2016-gusht 2026, franga zvicerane është forcuar me rreth 14 për qind ndaj euros, ndërsa korona çeke ka regjistruar një mbiçmim prej afërsisht 10.5 për qind.

Në rajonin e Ballkanit, ndryshimet e kursit të këmbimit kanë qenë më të moderuara. Dinari serb është forcuar me rreth 5 për qind ndaj euros, ndërsa denari i Maqedonisë së Veriut ka mbetur pothuajse i pandryshuar, duke ruajtur një kurs prej rreth 61.5 denarësh për euro në të dyja periudhat.

Edhe disa monedha të vendeve të zhvilluara europiane kanë regjistruar luhatje të kufizuara. Sterlina britanike dhe zloti polak kanë ruajtur pothuajse të njëjtin raport me euron, ndërsa një pjesë e valutave të tjera janë dobësuar gjatë dekadës së fundit.

Shumica e monedhave ndërkombëtare janë zhvlerësuar ndaj euros

Ndryshe nga leku shqiptar, një pjesë e konsiderueshme e monedhave të përfshira në analizën e Eurostat kanë humbur vlerë ndaj euros gjatë dhjetë viteve të fundit.

Një nga ndryshimet më të forta është regjistruar në raportin e euros me lirën turke. Në gusht 2016, një euro këmbehej me 3.32 lira turke, ndërsa në gusht 2026 kursi kishte kaluar mbi 55 lira për euro.

Monedha europiane është forcuar gjithashtu ndaj hryvnias ukrainase, jenit japonez, rupisë indiane dhe disa valutave të tjera ndërkombëtare.

Në rastin e monedhave kryesore të ekonomisë globale, ndryshimet kanë qenë më të kufizuara. Dollari amerikan ka kaluar nga një kurs prej 1.12 dollarësh për euro në gusht 2016, në 1.16 dollarë për euro në gusht 2026, duke reflektuar një dobësim relativisht të moderuar ndaj monedhës europiane.

Një dekadë forcimi të lekut ndaj euros

Forcimi i monedhës shqiptare ka ndryshuar ndjeshëm raportin e këmbimit me euron gjatë dhjetë viteve të fundit. Ndërsa në vitin 2016 një euro kushtonte mbi 136 lekë, në vitin 2026 kursi ka zbritur pranë nivelit të 93 lekëve.

Kjo ecuri e dallon lekun nga shumica e monedhave të tjera të analizuara, duke e vendosur Shqipërinë në një pozicion të veçantë për sa i përket ndryshimit të kursit të këmbimit ndaj euros.

Megjithatë, të dhënat e Eurostat matin vetëm ndryshimin e kursit të këmbimit dhe nuk përfshijnë një analizë të faktorëve ekonomikë që kanë ndikuar në lëvizjet e monedhave gjatë kësaj periudhe.

Në Shqipëri, periudha e forcimit të lekut ka përkuar me rritjen e hyrjeve valutore në ekonomi, të lidhura me zgjerimin e aktivitetit turistik, shtimin e remitancave dhe flukse të tjera financiare në valutë.

Ndër faktorët e përmendur në analizë përfshihen edhe hyrjet e parasë informale, të cilat lidhen kryesisht me sektorin e ndërtimit. Megjithatë, të dhënat e kursit të këmbimit të Eurostat nuk përcaktojnë peshën konkrete të secilit prej këtyre faktorëve në forcimin e monedhës shqiptare.

Në përfundim të periudhës dhjetëvjeçare, leku rezulton monedha me forcimin më të madh ndaj euros ndër 40 valutat e përfshira në krahasim, me një rënie të kursit të euros prej rreth 32 për qind nga gushti 2016 në gusht 2026.

Burimi: Monitor